Wat is het verschil tussen Fluor, PFAS, PFOS en PFOA? (+ video 🎞️)

De belangrijkste schadelijke stoffen in de brandbeveiligingsindustrie zijn PFOS en PFOA. De verzamelnaam van deze soorten stoffen is PFAS. De termen PFOS, PFAS en PFOA worden regelmatig door elkaar heen gebruikt, maar wat betekenen ze nu juist? 

Wat is PFAS?

PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen en is een verzamelnaam voor meer dan 6000 verschillende fluorverbindingen. Ze hebben dus gemeenschappelijk dat het over chemische stoffen met de stof fluor gaat.

PFAS wordt verder opgedeeld in 2 takken:

•  
  • PFAS met een lange koolstofketen (8 en meer C-atomen), waaronder PFOS en PFOA vallen
  • PFAS met een korte koolstofketen (doorgaans 6 C-atomen), waaronder stoffen als korte-keten-PFOA, PFBS en PFBA.

De belangrijkste stoffen waar we in brandbeveiliging mee te maken krijgen, zijn PFOS en PFOA.

PFOS: verboden sinds 2011

PFOS staat voor perfluoroctaansulfonzuur en is eigenlijk een al wat oudere chemische verbinding, die al sinds 2011 verboden is en dus niet meer gebruikt mag worden. Ze werd vooral gebruikt als water-, vuil- en vetafstotend middel. Het zat om die reden tot 2011 in verschillende schuimbrandblussers, maar nu dus niet meer.

PFOA: sterk gereglementeerd sinds 2019

PFOA staat voor perfluoroctaanzuur. Het gebruik ervan is sinds 2019 sterk gereglementeerd en stoffen mogen nog maar een beperkt percentage PFOA bevatten. Ook PFOA heeft goede olie- en waterafstotende eigenschappen, en vind je daarom nog terug in onder andere teflon en kuisproducten. In traditionele schuimbrandblussers wordt momenteel vaak PFOA met korte koolstofketens gebruikt. Sinds 2019 mag het aandeel PFOA dus maar beperkt aanwezig zijn in het blusschuim.

PFAS: volledig verbod tegen 2030 

De Europese Unie scherpt haar regelgeving verder aan om de volksgezondheid en het milieu beter te beschermen door het gebruik van per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) te verbieden. Het verbod van PFAS-houdend brandblusschuim wordt geleidelijk ingevoerd met een algemene overgangsperiode van vijf jaar en specifieke termijnen naargelang het gebruik. 

Samengevat: PFAS-houdende (fluor) brandblussers mogen vanaf 23 oktober 2026 niet meer verkocht worden en moeten uiterlijk tegen 31 december 2030 volledig vervangen zijn. Vanaf dan mogen er dus in geen enkel Europees gebouw nog fluorhoudende schuimblussers aanwezig zijn.

Opgelet: Lees het artikel "Wat is nu de wetgeving rond fluorhoudende producten?" voor meer informatie over het verbod van PFAS-houdend  blusschuim.

Meer informatie:

1. Zit er PFAS in jullie schuimbrandblussers?
2. Waarom is een brandblusser met fluor en PFAS slecht voor het milieu en de gezondheid?
3. Wanneer worden brandblussers met fluor en PFAS verboden?